Metoda Sandtray znajduje zastosowanie zarówno po stronie klientów, jak i po stronie specjalistów, którzy pracują z emocjami, relacjami i doświadczeniami trudnymi do ujęcia w słowa. Jej siłą jest elastyczność, Sandtray nie jest przypisany do jednej grupy wiekowej ani jednego kontekstu pracy, lecz dostosowuje się do możliwości, potrzeb i celów procesu.
Sandtray: dla kogo po stronie klientów?
Dzieci
Sandtray jest szczególnie przyjazny dzieciom, ponieważ odpowiada ich naturalnemu sposobowi komunikowania się poprzez zabawę, obraz i ruch. Dziecko nie musi opisywać swoich uczuć ani rozumieć ich poznawczo, może je pokazać. Metoda sprawdza się w pracy z dziećmi doświadczającymi lęku, złości, trudności adaptacyjnych, problemów w relacjach rówieśniczych, a także w sytuacjach kryzysowych i po doświadczeniach traumatycznych.
Młodzież
U nastolatków Sandtray często przełamuje opór wobec rozmowy i „bycia analizowanym”. Praca w piasku daje możliwość zachowania dystansu i kontroli, a jednocześnie pozwala wyrazić intensywne emocje, konflikty tożsamościowe czy trudności relacyjne. Metoda bywa pomocna w pracy z obniżonym nastrojem, lękiem, zachowaniami wycofanymi lub impulsywnymi.
Dorośli
Choć Sandtray bywa kojarzony głównie z pracą z dziećmi, jest również skutecznym narzędziem w terapii dorosłych. Umożliwia dostęp do doświadczeń zapisanych w ciele i obrazach, często sprzed etapu werbalizacji. Sprawdza się w pracy nad relacjami, doświadczeniami straty, przeciążeniem emocjonalnym, traumą oraz w procesach rozwojowych.
Osoby z trudnościami komunikacyjnymi i z niepełnosprawnością intelektualną
Sandtray jest szczególnie wartościowy tam, gdzie język werbalny jest ograniczony lub niewystarczający. Praca niewerbalna w piasku pozwala osobom z niepełnosprawnością intelektualną, zaburzeniami neurorozwojowymi czy deficytami komunikacyjnymi wyrażać emocje i potrzeby w sposób dostępny i bezpieczny.
Sandtray: dla kogo po stronie specjalistów?
Terapeuci i psychoterapeuci
Dla terapeutów Sandtray jest narzędziem pogłębiającym proces terapeutyczny. Pomaga w pracy z klientami, którzy utknęli w narracji słownej, unikają tematów trudnych lub nie potrafią ich nazwać. Metoda wspiera diagnozę funkcjonalną, pracę z traumą, regulację emocji i integrację doświadczeń, pod warunkiem odpowiednich kompetencji i superwizji.
Psycholodzy i pedagodzy szkolni
W środowisku szkolnym Sandtray sprawdza się jako metoda wspierająca rozmowę, diagnozę emocjonalną i budowanie relacji z uczniem. Ułatwia kontakt z dziećmi, które nie chcą lub nie potrafią mówić o swoich trudnościach, oraz pozwala lepiej zrozumieć kontekst ich zachowań. Może być stosowany zarówno w pracy indywidualnej, jak i w krótkoterminowych interwencjach wspierających.
Wychowawcy i specjaliści w placówkach opiekuńczo-wychowawczych
Dla osób pracujących w MOS, MOW, POW i podobnych placówkach Sandtray bywa jednym z niewielu narzędzi, które realnie obniża napięcie i sprzyja budowaniu relacji. Metoda daje możliwość pracy z doświadczeniami zaniedbania, przemocy i braku bezpieczeństwa bez konieczności bezpośredniego konfrontowania się z traumą.
Terapeuci zajęciowi i specjaliści pracujący z dorosłymi
W WTZ i innych formach wsparcia dorosłych Sandtray stanowi cenne narzędzie pracy niewerbalnej, wspierające ekspresję, integrację emocjonalną i poczucie sprawczości. Może być wykorzystywany zarówno w pracy indywidualnej, jak i grupowej.
Sandtray jest metodą dla tych, którzy nie zawsze mogą lub chcą mówić, oraz dla specjalistów, którzy chcą lepiej rozumieć i wspierać proces zmiany. Łączy prostotę formy z głębią procesu, dlatego znajduje miejsce zarówno w gabinecie terapeutycznym, jak i w szkole, placówkach opiekuńczych oraz pracy z osobami o szczególnych potrzebach.


